26 10 Gawęda z Szewczyk-Taranek o hortiterapii [Gawędy Ogrodnicze]

Czy ogród może realnie koić nerwy i poprawiać zdrowie, czy hortiterapia to tylko nowa i modna bajka dla naiwnych?

W gawędzie z dr hab. inż. Bożeną Szewczyk-Taranek sprawdzamy, co jako projektanci ogrodów możemy faktycznie zaoferować zmęczonemu człowiekowi, a gdzie kończy się nasza rola i zaczyna medycyna. Jakub próbuje rozbroić temat hortiterapii na proste czynniki pierwsze i odkryć, jak wykorzystując wiedzę o człowieku, zmysłach oraz naturze zamienić zwykłą przestrzeń ogrodu w prywatne sanatorium.

Odniesienia do niektórych badań wspomnianych w wywiadzie przesłane przez prof. Bożenę:

Moja ulubiona książka dotycząca projektowania ogrodów terapeutycznych:

• Cooper Marcus C. I Sachs N. 2013. Therapeutic Landscapes: An Evidence-Based Approach to Designing Healing Gardens and Restorative Outdoor Spaces, Wiley

Zawiera dużo praktycznych wskazówek dla różnych grup użytkowników a także zasady budowy i doboru roślin

Inne praktyczne teorie to:

• Supportive design: Ulrich, R. S. (1999). Effects of gardens on health outcomes: Theory and research. Rozdział w książce: Healing gardens: therapeutic benefits and design recommendation, Cooper-Marcus
• Contemplative Landscape Model:
  • Książka: Olszewska-Guizzo, A. (2023). Neuroscience for designing green spaces: contemplative landscapes. Taylor & Francis.
  • Artykuły: Olszewska-Guizzo, A., Sia, A., Escoffier, N. (2023). Revised Contemplative Landscape Model (CLM): A reliable and valid evaluation tool for mental health-promoting urban green spaces. Urban Forestry & Urban Greening, 86, 128016.

Starsze teorie to:

• ART. – Attention Restoration Theory:
  Kaplan, R., Kaplan, S. (1989). The experience of nature: A psychological perspective. Cambridge University Press.
• SRT – Stress Reduction Theory:
  Ulrich, R. S., Simons, R. F., Losito, B. D., Fiorito, E., Miles, M. A., Zelson, M. (1991). Stress recovery during exposure to natural and urban environments. Journal of Environmental Psychology, 11(3), 201-230.
• Eksperyment Rogera Ulricha „widok z okna”:
  Ulrich, R. (1984). View through a window may influence recovery. science, 224(4647), 224-225.
• Badania na temat tego, dlaczego praca dłońmi jest ważna dla naszej neurobiologii : Lambert K. (2008). Lifting Depression: A Neuroscientist’s Hands-On Approach to Activating Your Brain’s Healing Power. Prof. Lambert opisuje zjawisko mechanizmu „obwodu” nagrody opartego na wysiłku (effort-driven rewards circuit).
• Badania z SGGW na temat akceptacji zieleni „dzikiej” :Fornal-Pieniak B., Stangierska-Mazurkiewicz D. 2026: Roślinność synantropijna w zrównoważonym rozwoju miast: synteza preferencji społecznych i potencjału projektowego (wystąpienie na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Ziemia). Roślina. Odpowiedzialność.110 lat ogrodnictwa w SGGW, 19-20 czerwca 2026 roku

Przydatne linki

• Link do Fundacji Horatio Garden zajmującej się budową ogrodów terapeutycznych: https://www.horatiosgarden.org.uk/
• Link do woreczków do mindfulness w ogrodzie: https://www.sensorytrustshop.org.uk/products/dementia-nature-activity-combo
• Link do Fundacji Neuro Landscape, która prowadzi badania nad wpływem krajobrazu na psychikę (twórczyni Agnieszka Olszewska-Guizzo): https://neurolandscape.org/

46 odcinek audycji Gawędy Ogrodnicze

Posłuchaj na swoim playerze:

Przejdź do podstrony podcastu:

Transkrypcja podcastu

Już wkrótce !