Północ – Południe, czyli co mają Strony Świata do planowania pergoli?

Planując wnętrze ogrodowe na Twojej działce szukamy najbardziej optymalnych warunków, które pozwolą wykorzystać potencjał przestrzeni w stu procentach. Przestrzeń pod pergolą planujemy w taki sposób, by swoją funkcjonalnością współgrała

z ustawieniem względem stron świata.

O wystawie mówimy wtedy, gdy działka jest dość duża, a ogród jest usytuowany po danej stronie od domu (lub innych dużych obiektów rzucających cień i osłaniających przed wiatrem). Oczywiście na otwartej łące występuje w tym sensie każda wystawa, a w warunkach miejskich, gdy ogród jest mały i osłonięty ze wszystkich stron budynkami – możemy przyjąć permanentną wystawę północną. Przy większych działkach każda część ogrodu zlokalizowana w określonym kierunku geograficznym będzie nazywana wystawą – od ściany zachodniej mamy wystawę zachodnią, a pod ścianą wschodnią jest wystawa wschodnia, itd. Co z tego wynika dla planowania pergoli w ogrodzie i jak w najbardziej funkcjonalny sposób wykorzystać daną wystawę?

Wystawy północne

są z reguły mało nasłonecznione, a tym samym podłoże nie przesycha, jest wilgotno i zimno. Po zimie śnieg zalega tu dłużej, przez co rośliny później rozpoczynają sezon i później kończą, przez co są mniej przygotowane do zimowania. Po stronie północnej świetnie radzą sobie rośliny leśne i wilgociolubne. Unikamy tu sadzenia roślin stale wybarwionych na żółto, purpurowo i czerwono, w cieniu stracą swoje kolory. Po stronie północnej raczej nie będziemy chętnie przebywać w celu leniwej rekreacji, można tu natomiast zlokalizować kącik gospodarczy lub drewutnię. Nie jest to zatem najlepsze miejsce na pergolę, pod którą chcielibyśmy się zrelaksować i miło spędzić czas.

Nawet wystawa północna ma jednak swoje plusy i jeśli jest to jedyne miejsce w ogrodzie, w którym chcemy zaaranżować pergolę, warto wykorzystać jego mocne strony. Dobrym pomysłem jest zastosowanie tutaj pergoli przeszklonej. Oranżeria od strony północnej będzie chłodna przez cały rok, a w ciągu doby nie będzie wielkich wahań nasłonecznienia, tym samym można urządzić w niej studio do spokojnej pracy lub palarnię.

Wystawy południowe

to najbardziej nasłoneczniona strona ogrodu, a tym samym najgorętsza i najsuchsza przez cały rok. W lecie rośliny są narażone na ekstremalne warunki – suszę i palące słońce, wiosną i zimą na potężne amplitudy temperatur – w dzień promienie słoneczne rozgrzewają, a nocą mrozy i przymrozki zbierają swoje żniwo. Po tej stronie ogrodu sadzimy rośliny odporne na silne nasłonecznienie – to m.in. te o liściach czerwonych i purpurowych oraz o grubych, skórzastych albo pokrytych włoskami lub woskiem. Nadają się tu wszelkie rośliny skalne.

Strona południowa świetnie nadaje się na lokalizację tarasu z pergolą. Ponieważ przebywamy na nim głównie popołudniami, będzie to najcieplejsze miejsce w ogrodzie, co ma niebagatelne znaczenie przy naszym krótkim sezonie. Gdy będzie za ciepło, pergola bez problemu poradzi sobie z nadmiarem słońca. Lemele dachowe pozwolą na osłonięcie się od nadmiaru słońca przy jednoczesnym zachowaniu doskonałej wentylacji. Dodatkowo na wystawie południowej warto zaopatrzyć swoją pergolę w rolety pionowe lub przesuwne okiennice (takie jak panele loggia Renson), za pomocą których możemy zamknąć pergolę i ochronić się przed słońcem wpadającym pod kątem. Dzięki nim stworzymy pod zadaszeniem dobrze wentylowaną zacienioną przestrzeń. 

Wystawy wschodnie

są dość suche przez cały rok, w zimie dodatkowo narażone na mroźne wschodnie wiatry. Słońce pojawia się głównie rankiem. Pergola umiejscowiona od strony wschodniej będzie miejscem charakteryzującym się umiarkowanym klimatem, przyjemnie chłodnym popołudniami, a tym samym doskonałym na jadalnię lub studio. Będzie to również bezpieczne miejsce do uprawy roślin. 

Aby stworzyć doskonały klimat do pracy pod pergolą usytuowaną od strony wschodniej można obudować ją eleganckim szkłem. System szklanych drzwi przesuwnych pozwoli na indywidualne zamknięcie lub odblokowanie przestrzeni, tak aby uczucie komfortu było zawsze optymalne. Chłodniejsze wieczory można poskromić dodając do pergoli promienniki. Działające na podczerwień grzejniki inteligentnie grzeją nas, a nie powietrze wokół.

Wystawy zachodnie

w Polsce uznawane są za najlepsze do uprawy roślin (podobnie jak wystawy pośrednie – północno-zachodnia i południowo-zachodnia) a to ze względu na umiarkowane nasłonecznienie i tym samym warunki siedliskowe. Minusem wystawy zachodniej mogą być wiejące z zachodu silne wiatry.

Pergola skierowana na zachód będzie przyjemnie chłodna rankiem. Natomiast w lecie popołudniami rolety pionowe (typu regulowane ekrany Fixscreen) najlepiej ochronią nas przed słońcem. Ich dodatkową zaletą jest doskonała ochrona przed wiatrem. Wykonane są z trwałych tkanin z włókna szklanego, zwija się je jak roletę, a steruje zdalnie wygodnym pilotem lub z aplikacji. Taka technologia zapewnia odporność na wiatr nawet jeśli roleta nie jest zamknięta do końca. Kiedy zamkniemy ekran całkowicie stanowi szczelną osłonę i działa jak moskitiera.

Wszystko zależy od słońca

Warunki panujące na danej wystawie zależne są od cienia rzucanego przez budynek oraz funkcji osłaniającej przed wiatrem jaką pełni.

Jeśli chcesz sprawdzić, jak przy Twoim domu będzie zachowywać się słońce w różnych momentach dnia i roku oraz jaki cień będzie rzucać budynek, skorzystaj z tego symulatora – bardzo przyjazne narzędzie (Kraków jest położony na ok. 50* szerokości geograficznej północnej, a Warszawa na 52*13′).

Kiedy robimy projekt ogrodu – symulacja naświetlenia jest w pakiecie

W naszej pracowni robimy symulacje nasłonecznienia i zacienienia z wykorzystaniem modelu w Google Sketchup zorientowanego względem stron świata. Możemy precyzyjnie sprawdzić ile cienia lub słońca będzie rzucał na miejsce spędzania czasu lub uprawy roślin dowolny obiekt, co przekłada się na wyższą jakość projektu. Takie czynności wykonujemy na etapie projektu koncepcyjnego ogrodu.

Zobacz, jak może wyglądać Twój ogród

Zobacz galerię najlepszych wnętrz ogrodowych pod pergolą na Viven Garden